Aktualności:

"Musimy być więksi od swojej przeszłości, aby ją ocalić"
Andrzej Stasiuk

Szubin pamięta !

             Z inicjatywy Mirosława Rzeszowskiego prezesa Szubińskiego Towarzystwa Kulturalnego ustanowiono miejsce pamięci dla pochowanych na cmentarzu żydowskim w Szubinie.
             Uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej prowadzona przez Mariolę Polańską sekretarz Szubińskiego Towarzystwa Kulturalnego odbyła się w środę 21 września w Szubinie przy ul. Kcyńskiej w tzw. lasku kcyńskim. Wśród przybyłych znaleźli się m.in. Michael Schudrich Naczelny Rabin Polski, ks. Łukasz Boruch, pastor Ryszard Jankowski, Jan Rulewski senator RP, Teresa Piotrowska poseł RP, Artur Michalak przewodniczący Rady Powiatu Nakielskiego, Andrzej Wrona wiceprzewodniczący Rady Miejskiej w Szubinie, Danuta Siewkowska prezes Oddziału Akcji Katolickiej w Szubinie, Andrzej Kokociński prezes Bractwa Kurkowego w Szubinie, delegacja Braci Kurkowych z Okręgu Bydgoskiego, Zbigniew Ostrowski wicewojewoda kujawsko-pomorski, Andrzej Kindermann wicestarosta Powiatu Nakielskiego, Ignacy Pogodziński Burmistrz Szubina z zastępcą Mariuszem Piotrkowskim, Renata Kabulla sekretarz Urzędu Miejskiego w Szubinie, radni powiatowi i gminni, członkowie Szubińskiego Towarzystwa Kulturalnego, dyrektorzy szkół, działacze społeczni, młodzież szkolna oraz mieszkańcy Szubina.
             Uroczystość była zwieńczeniem prac trwających blisko rok. Ustanowienie miejsca pamięci realizowano w ramach projektu pod nazwą "Szubin pamięta" zaaprobowanego przez komisję powołaną przez Zarząd Powiatu. Inicjatywa zyskała także akceptację Rady Rabinicznej do spraw cmentarzy. Projekt współfinansowany przez Starostwo Powiatowe Nakło nad Notecią uzyskał też wydatne wsparcie finansowe władz Szubina oraz pomoc finansową i rzeczową sponsorów i darczyńców, których imienną listę publikujemy poniżej.
             Odsłonięcie tablicy pamiątkowej poprzedziło wystąpienie Mirosława Rzeszowskiego prezesa Szubińskiego Towarzystwa Kulturalnego, autora projektu i inicjatora działań upamiętniających mniejszości narodowe na terenie Szubina. Po recytacji wiersza "Elegia miasteczek żydowskich" autorstwa Antoniego Słonimskiego w wykonaniu gimnazjalistów Katarzyny Frontczak i Szymona Wypycha głos zabrali goście. Wśród przemawiających znaleźli się Michael Schudrich Naczelny Rabin Polski, który swoje wystąpienie poprzedził modlitwą za zmarłych, ks. Łukasz Boruch, pastor Ryszard Jankowski oraz Zbigniew Ostrowski wicewojewoda kujawsko-pomorski i Andrzej Kindermann wicestarosta Powiatu Nakło nad Notecią. Na obelisku znalazła się tablica pamiątkowa wykonana przez Romana Wesołowskiego z Kcyni. Treść inskrypcji zawiera słowa "Pamięci Żydów spoczywających na tym cmentarzu Szubińskie Towarzystwo Kulturalne 2011".
             Uroczystość zakończono w Muzeum Ziemi Szubińskim otwarciem wystawy okolicznościowej pt. "Sąsiedzi których już nie ma" autorstwa Daniela Pacha. Wystawa powstała staraniem Kamili Czechowskiej wiceprezes Szubińskiego Towarzystwa Kulturalnego i dyrektor muzeum szubińskiego.
             Dodać należy, że projekt "Szubin pamięta" był częścią strategii realizowanej przez Zarząd Szubińskiego Towarzystwa Kulturalnego, zmierzającej do upamiętnienia śladów historii mniejszości narodowych na terenie dawnego powiatu szubińskiego. Wcześniej, w 2009 r. ustanowiono miejsce pamięci dla pochowanych na byłym cmentarzu ewangelickim w Szubinie. Odsłonięcie miejsca pamięci pochowanych na cmentarzu żydowskim w Szubinie zamyka najważniejszy rozdział projektu Szubińskiego Towarzystwa Kulturalnego w Szubinie.

GALERIA ZDJĘĆ Z ODSŁONIĘCIA TABLICY PAMIĄTKOWEJ

Szanowni Państwo, zaproszeni Goście!

             Pragnę z głębi serca podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do powstania miejsca pamięci poświęconego pochowanym na cmentarzu żydowskim w Szubinie. Szczególnie dziękuję Darczyńcom: przedstawicielom samorządu powiatowego oraz samorządu gminy, wszystkim osobom i firmom, które wsparły nasze działania. Odrębne podziękowania składam Jadwidze i Janowi Pawlakom z Samoklęsk Małych za ofiarowanie głazu oraz Romanowi Wesołowskiemu właścicielowi firmy kamieniarskiej za włożenie ogromnego wkładu pracy w przygotowanie tablicy pamiątkowej. Wyrazy wdięczności kiruję także w stronę Zarządu Banku Spóldzielczego w Szubinie, Gminnej Spółki Wodnej, fimy PUMAK oraz firmy TOORUS z Szubina, dyrekcji Gimnazjum nr 2 w Szubinie. Dziękuję też członkom Szubińskiego Towarzystwa Kulturalnego, a zwłaszcza Kamili Czechowskiej, Marioli Polańskiej, Alinie Gordon oraz Kazimierzowi Mendykowi i Andrzejowi Wronie za zaangażowanie w realizację wspólnego dzieła.
             Jak wiemy, diaspora żydowska obecna była na ziemiach polskich od zawsze. Również na terenie dawnego powiatu szubińskiego mniejszość żydowska przez wieki pokojowo współistniała z Polakami i mniejszością niemiecką.
             Wiemy, że Szubin do roku 1919 był miastem trzech narodów i trzech kultur. Ta wiedza niesie za sobą obowiązek moralny. Pojęło go nasze Towarzystwo. Dwa lata temu utworzyliśmy miejsce pamięci na dawnym cmentarzu ewangelickim. Dzisiaj na cmentarzu żydowskim. Miejsca te są szczególnie ważne, gdy tak mało pozostało po obu mniejszościach.
             Ufundowanie tablicy pamiątkowej traktujemy jako wyraz szacunku dla pochowanych na cmentarzu żydowskim i ich potomnych. Wierzę, że miejsce to może stać się przystanią dla osób poszukujących swoich korzeni, by tutaj mogli wspomnieć dalekich przodków.
             Zadbaliśmy, by obelisk znalazł się tuż obok pomnika postawionego przed laty ku czci mieszkańców powiatu szubińskiego, rozstrzelanych we wrześniu 1939 roku przez okupanta hitlerowskiego.
             Tamtego września krew polska polała się na groby żydowskie, ukazując w tragiczny sposób wspólnotę losów, jaka łączyła w latach wojny dwa narody żyjące i umierające na jednej ziemi.
             Dziś musimy zadbać o to, by więź ta nie była znaczona tylko pamięcią cierpienia dawnych ofiar. Niech niesie z sobą wzajemne zrozumienie dając nadzieję na pokojowe współistnienie ludzi różnych ras, narodowości i wyznań.
             Kończąc, przyznaję, że dzieło nasze nie tak wielkie, skromny obelisk, musi zastąpić cmentarz potomkom zmarłych. A jednak zrobiliśmy trudny krok na drodze. Dzisiaj dajemy innym znak, że wypełniliśmy swą powinność i z tego możemy być dumni!

Mirosław Rzeszowski
prezes Szubińskiego Towarzystwa Kulturalnego

Darczyńcy wspólnego dzieła

Jadwiga i Jan Pawlakowie
Mirosław Rzeszowski Mariola Polańska, Alina Gordon, Kamila Czechowska
Roman Wesołowski, Artur Krajewski, Artur Michalak, Edmund Karnowski
Jan Szparag, Andrzej Wrona, Andrzej Klawitter,
Stanisław Zdralek, Katarzyna Cieniuch Kazimierz Mendyk.
Ponadto:
Szubiński Dom Kultury
Rejonowa Biblioteka Publiczna w Szubinie, Muzeum Ziemi Szubińskiej
im. Zenona Erdmanna w Szubinie, Bank Spółdzielczy w Szubinie,
Gminna Spółka Wodna, Firma PUMAK w Szubinie,
Firma TOORUS Tomasz Walkiewicz,Gimnazjum nr 2 w Szubinie,
Starostwo Powiatu Nakielskiego, Urząd Miejski w Szubinie.

GALERIA ZDJĘĆ Z ODSŁONIĘCIA TABLICY PAMIĄTKOWEJ

Nowe miejsce pamięci w Szubinie

             Z inicjatywy Mirosława Rzeszowskiego prezesa Szubińskiego Towarzystwa Kulturalnego w Szubinie w 2009r. ustanowiono miejsce pamięci dla pochowanych na byłym cmentarzu ewangelickim. Obecnie kontynuowany jest projekt upamiętniania śladów obecności mniejszości narodowych i wyznaniowych na Pałukach. W tym roku prezes Towarzystwa zainicjował działania prowadzące do upamiętnienia pochowanych na cmentarzu żydowskim w Szubinie. Odsłonięcie miejsca pamięci odbędzie się w środę 21 września o godz. 14 przy ul. Kcyńskiej w tzw. lasku kcyńskim. Uroczystość jest kulminacją prac trwających od lutego br. kiedy to projekt pod nazwą "Szubin pamięta" doczekał się pozytywnej oceny Komisji powołanej przez Zarząd Powiatu. Projekt jest współfinansowany przez Starostwo Powiatowe Nakło nad Notecią.
             Inicjatywa ma poparcie nie tylko Starostwa ale też Burmistrza Szubina oraz Komisji Rabinicznej do Spraw Cmentarzy w Warszawie. Zgodnie ustalono, że tablica umieszczona na głazie znajdzie się przy obecnym pomniku rozstrzelanych Polaków, na terenie dawnego cmentarza żydowskiego. Wszystkie uprawnione strony uzgodniły też treść dwujęzycznego napisu na tablicy. Brzmieć on będzie: "Pamięci Żydów spoczywających na tym cmentarzu. Szubińskie Towarzystwo Kulturalne 2011". Wybór nowego miejsca pamięci nie jest przypadkowy. Obok znajduje się pomnik rozstrzelanych w 1939 roku Polaków. Rozlana krew Polaków na żydowskich grobach dodatkowo podkreśliła tragiczną wspólnotę losów tych dwóch narodów w czasie okupacji.

Pamiątkowa tablica.

Prezes Szubińskiego Towarzystwa Kulturalnego
Mirosław Rzeszowski